نگاهی به گذشته – اولین دوره مجلس

نوشته شده توسط حسین    بدون دیدگاه

در اولین دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی با رای نزدیک به ۷۵ درصدی مردم انقلابی شهرستان شبستر، محمد مجتهد شبستری به مجلس راه یافت. در زیر نطقی از این شخصیت سیاسی در مجلس نخست را آورده ایم:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام بر شما نمایندگان محترم، از آن اولی که مسأله نطقهای قبل از دستور پیش آمد، بنده نظر خودم را عرض کردم که نطقهای قبل از دستور فلسفه اش این است که مسائل لازم و مهم که برای مملکت یا برای حوزه های انتخابیه اشخاص پیش می آید. از نطق قبل از دستور برای طرح آن مسائل استفاده بشود. و نوبتی کردن نطقهای قبل از دستور به این شیوه که هر کسی بیاید و یک مقدار صحبت بکند خلاف آن فلسفه است که آنروز پذیرفته نشد. ولی تجربه نشان داد که همان شیوه باید عمل بشود و از این فرصت نطقهای قبل از دستور باید برای آن چنان مسائلی استفاده بشود نه نوبتی. که در این طرح بعدی آئین نامه منظور شده است و دیدیم که هیأت محترم رئیسه مجلس هم بعد به این نتیجه رسیده اند که به آن شکل باشد یعنی به شکل سابق. ولی در هر حال آنقدر مسائل و مشکلات هست که خواه ناخواه برای کسی که بعنوان نطق قبل از دستور می آید ، بقدر کافی مسأله مهم برای مطرح کردن هست. در این فرصت مختصر بنده راجع به این مجلس می خواهم عرایضی عرض بکنم.

نهادی که همه ما عضوی از آن هستیم واز لحاظ قانون اساسی ظاهراً نهادی است که شاملترین نهادها است نسبت به مسائل مملکت یعنی شما هیچ نهادی را در قانون اساسی نمی بینید که از نظر ارتباطش و نقشش در مسائل سرنوشت ساز مملکت باندازه مجلس شورای اسلامی نقش و اثر و اعتبار قانونی داشته باشد. از قوت و ضعف مجلس، تقویت و تضعیف مجلس خیلی سخن به شکلهای گوناگون در میان هست ولی کسی در این تردید ندارد که مجلس شورای اسلامی باید قوی بماند اما مجلس شورای اسلامی چگونه میتواند قوی بماند؟ با تبلیغات؟ نه، مجلس شورای اسلامی در صورتی میتواند در جمهوری اسلامی قوی بماند که نقش لازم ومطلوب خودش را بدرستی بتواند ایفا بکند.

هر موجودی که حی و زنده باشد در صورتی میتواند زنده بماند که وظایف حیاتی آن موجود بنحو صحیح انجام بگیرد.
مجلس شورای اسلامی در جمهوری اسلامی وظایفی و نقشی دارد که اگر آن وظایف و نقش را بدرستی انجام بدهد، قوی میماند. ولی اگر آن وظایف را بدرستی انجام ندهد. هر قدر هم تبلیغ بشود، قوی نمیماند، خودبخود رویه ضعف میرود. نقش و وظیفه اصلی مجلس شورای اسلامی در جمهوری اسلامی حل مشکلات واقعی زندگی مردم است.  مشکلاتی است که پس از پیروزی انقلاب در مملکت پیدا شده است. مشکلات در ابعاد گوناگون مشکلات اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و مشکلات دیگر سه دسته مشکلات اساسی پس از پیروزی انقلاب برای ما فراهم شده است یک دسته از مشکلات را دشمنان خارجی برای ما فراهم کرده اند جنگ و تحریم اقتصادی و روابط تحمیلی و این مسائل که روشن هست  و کارشکنیها و درست کردن ستون پنجم و امثال اینها…
یک دسته مشکلات را هم بازماندگان رژیم سابق که در داخل جمهوری اسلامی زندگی میکنند، آنها فراهم کرده اند از لحاظ عدم انطباق وعدم هماهنگی شان با این انقلاب. یک دسته از مشکلات راهم که من باز در همین بخش میشمارم آن تحلیل گران سیاسی و آنچنان گروههائی که تحلیل درستی از انقلاب اسلامی نکرده اند و معیارهای بیگانه را وسیله تحلیل این جامعه و این انقلاب قرار داده اند یک سلسله مشکلات را هم آنها فراهم کرده اند.
اما مشکلات دسته سوم مربوط به خودیها و خود ما هست یک سلسله مشکلات و مسائل هم در جمهوری اسلامی پیدا شده است که اینها مربوط میشود پایه غفلتها و اشتباههای خودیها و یا به ضعفهای نفسانی آنها. من در نقطه های قوت نمیخواهم صحبت کنم چون نقطه های قوت افراد و خودیها مسأله ای نیست که ما روی آنها تبلیغ بکنیم، این واقعیتی است که وجود دارد. و نقش مجلس شورای اسلامی این نیست که نقطه های قوت را بیان کند. نقش مجلس شورای اسلامی این است که ضعفها و مشکلات را بگوید و برای آنها چاره بیندیشد.

من میخواهم این طور عرض کنم اگر ما همه میخواهیم مجلس شورای اسلامی قوی بماند باید در برابر این مشکلات دسته سوم که ناشی از خودیها یا از غفلتهای آنها است و یا از نقطه ضعفهای نفسانی است که هر انسانی در معرض این ضعفها هست برای آنها چاره جوئی کند. مردم این را درک میکنند که متأسفانه در میان خودیها اختلاف نظر و اخلاف روش دارد به جاهای باریک میکشد. و این را دارند بصورت یک مشکل اساسی تلقی میکنند. از مجلس انتظار حل این چنین مشکلاتی را دارند. اگر مجلس از اول شیوه ای را اتخاذ کرده بود که اینجا، یک جائی برای تفاهم و بحث بود. برادران و خواهران عزیز ما که همه چیز را در اختیار داشتیم. ما که وسیع ترین و شاملترین تریبون را در اختیار داشتیم. ما که کانالهای تلویزیون را در اختیار داشتیم برنامه های مجلس که پخش میشد اگر ما رسول و مبلغ تفاهم و حل این مشکل سیاسی بودیم. امروز قوت مجلس چندان برابر بود. زیرا مردم آن را درک و لمس میکردند. و احساس میکردند که در این موضوع مجلس شورای اسلامی دارد واقعاً به نقش و وظیفه اش عمل میکند. این یک نکته است. لوایح بسیار حیاتی و طرحهای بسیار حیاتی ما در پیش داریم. همین لایحه بازسازی نیروی انسانی در ادارات که مسأله بسیار پیچیده ای شده است اگر ما با دقت و درایت و دور از احساسها و تعصبها این مشکل را لمس کنیم و حل کنیم. ما لوایحی مانند حدود فعالیت احزاب و جمعیتها و حدود آزادیهای سیاسی داریم. اگر واقع بینانه به این مسأله برخورد بکنیم و حلش کنیم. طوری که جامعه احساس بکند که ما دچار کشیده شدن باینطرف یا به آنطرف نیستم و واقع بینانه میخواهیم مشکلات را حل کنیم. شما خط مشی واساسنامه رادیو و تلویزیون را تصویب خواهید فرمود. اگر در آنجا با واقع بینی و درایت و بدور از کشیده شدن در معرکه های سیاسی ناشی از اختلافات و با واقع بینی درک بکنیم که در این دو سال بعد از انقلاب نقش رادیو و تلویزیون چه بوده است و چقدر آنجا حساس و مهم است و چگونه میشود حلش کرد. و چه خط مشی باید بر آنجا حاکم باشد که حافظ منافع انقلاب باشد. و در این قبیل لوایح و طرحها مردم ، جامعه درک بکنند که ما حلال هستیم نه مشکل ایجاد کن آنوقت است که مجلس شورای اسلامی قوی و قوی و قوی با سه فوریت و با سه قید خواهد بود و آنچه که میخواهیم میشود. با تبلیغ نمیشود یک نهاد را در جامعه جا انداخت. یک نهاد باید خودش را در جامعه جا بیندازد.

بنده در آخر عرایضم دو پیشنهاد میکنم علاوه بر آنکه همه خواهران وبرادران عزیز را صمیمانه بعنوان یک برادر کوچک دعوت میکنم که در لوایح حیاتی سرنوشت سازی که ما در پیش داریم واقع بینی ملاک کار ما باشد آن دو پیشنهادی که بنده عرض میکنم این است:

مجلس شورای اسلامی یک گام اساسی برای تشنج زدائی از میان خودی ها بردارد. اول من این را عرض بکنم بعضیها وقتی این سخنان را میگوئیم ، میگویند شماها شعار میدهید. یعنی چه رفع اختلافات؟ بنده چیزی که نتوانستم بفهمم این است چگونه میتواند اختلافات میان برادرانی که از دیرزمان در اصول مشترک در یک راه همکاری داشته اند آیا آنها یک مرتبه واقعاً باینطرف ، یا آنطرف تغییر ماهیت داده اند؟ آیا واقعاً این قابل قبول هست؟ بنده یک فرد خاصی نه از این گروه و نه از آنگروه در نظرم نیست اما من میدانم بطور کلی افرادی که در اینطرف جریان ، یا آنطرف جریان هستندو منحصر بیک فرد و دو فرد هم نیست افراد زیادی در این جریان وافراد زیادی در آن جریان هستند اینها از دیرزمان در مبارزات مشترک، در تبلیغ اسلام در فراهم کردن مقدمات انقلاب اسلامی چه در داخل کشور، و چه در خارج شکور تشریک مساعی داشته اند. جگونه است که پس از انقلاب، دوستان و برادرانی که بیست سال و سی سال در یک خط میرفته اند ، اینها یکی شان با این ، یا آن از انقلاب و از اسلام دور شده باشد؟ این قابل فهم نیست . این نشان میدهد که مسأله بازگشت میکند. یا به عدم تحلیل صحیح از اوضاع و یا به غفلتها و ضعفهای نفسانی. بنابراین مطرح کردن یک وحدت اصولی شعار نیست. یک وحدت اصولی ممکن است. ما که جامعه را تحلیل طبقاتی نمیکنیم ما که برمبنای تضاد نمیخواهیم جامعه را تحلیل بکنیم تا بگوئیم تضاد یک امر ریشه دار در تکوین و اصل است. و باید از طریق تشدید اختلافات مسائل حل بشود. ما معتقد بر توحید هستیم، و معتقد هستیم که اراده های انسانها است که نقش بازی میکند. بنابراین یک گام مؤثر این میتواند باشد که مجلس شورای اسلامی برای بررسی این قبیل مسائل یک کمیسیون ویژه ای تشکیل بدهد. آن کمیسیون ویژه ای که در آئین نامه پیش بینی شده است یکی از مصداقهای بارزش همین است. و آن کمیسیون ویژه باید مبلغ تفاهم باشد واقعاً رسول وحدت باشد نه د رشعار. مسأله دومی که بنده میخواهم عرض بکنم تشکیل یک دایره سنجش افکار وبررسی مسائل در این جامعه است حقیقت قضیه این است که مجلس شورای اسلامی با یک شیوه علمی از جریانهائی که در جامعه وجود دارد ، چندان آگاه نیست. هر کدام از ما در گوشه ای با عده ای از مردم رابطه داریم ولی آنها بخشی از مردم هستند و این مطلق گرائی که بنده تصور بکنیم کسانی که با من تماس میگیرد همه جامعه آنگونه فکر میکنند، این غیر واقع بینانه است یا برادران و خواهران دیگر اینجور فکر بکنند. ما نمیدانیم مجموع مسائل فکری و مشکلات فکری وسؤالهائی که در جامعه وجود دارد چه هست؟ مجلس شورای اسلامی به یک دایره سنجش افکار و بررسی مسائل اجتماعی به شیوه علمی نیاز دارد.

رئیس- آقای شبستری جنابعالی دو دقیقه دیگر وقت دارید.

محمد مجتهد شبستری- من این دو پیشنهاد را بطور مشخص خدمت مجلس شورای اسلامی عرض میکنم در بیاناتی که دیشب از تلویزیون از امام شنیدیم و مسائلی که ایشان چند روز قبل فرمودند ، تعبیراتی که ایشان کردند. برادران و خواهران عزیز اگر خط امام این است که ایشان بیان میفرمایند این خط اختلاف ایجاد نمیکند. اگر مطلب ایشان این است که دیشب ما از رادیو و تلویزیون شنیدیم که «سعی نکند این گروه آن گروه را کنار بگذارد. و آن گروه این گروه را کنار بگذارد و مملکت را همه با هم اداره کنید.» این خط اختلاف ایجاد نمیکند. این خط همان ندائی است که پیامبر ما هم داده است . پس واقعاً همه با هم بازگشت به این خط بکنیم و این راه را برویم. در اینصورت است که مجلس شورای اسلامی ما قوت واقعی پیدا میکند، و جا میافتد. زیرا مردم جامعه ما احساس میکنند راستی این مجلس دارد مشکلات آنها را بطور عملی و عینی حل میکند. و آنوقت است که دیگر هیچ باکی از هیچ تضعیفی وجود نخواهد داشت تریبون مجلس را به این مسأله تبدیل نکنیم که این گروه برای تضعیف آن گروه باشد و آن گروه برای تضعیف این گروه. این مجلس باید رسول تفاهم و وحدت باشد. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.